Ο αστροναύτης της NASA, Κρις Γουίλιαμς, ετοιμάζεται για τον διαστημικό περίπατο. Η μηχανικός πτήσης Sophie Adenot της ESA (Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Διαστήματος) βοηθά τον μηχανικό πτήσης Chris Williams της NASA καθώς δοκιμάζει τη διαστημική του στολή στις 23 Ιουνίου 2026, δοκιμάζοντας την άνεση και την κινητικότητά της, καθώς και τα συστήματα επικοινωνιών και υποστήριξης ζωής μέσα στον αεροθάλαμο Quest του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού .Ο Γουίλιαμς θα κάνει έναν διαστημικό περίπατο στις 30 Ιουνίου με την συναδέλφισσά του αστροναύτη της NASA Τζέσικα Μέιρ. Θα αντικαταστήσουν μια δυσλειτουργική άρθρωση του καρπού στον ρομποτικό βραχίονα Canadarm2. https://www.nasa.gov/image-article/nasa-astronaut-chris-williams-preps-for-spacewalk/       Άγνωστης ταυτότητας αντικείμενο απελευθέρωσε το απόρρητο διαστημοπλάνο της Κίνας. Πιθανολογείται ότι το αντικείμενο φέρει εξοπλισμό εξουδετέρωσης δορυφόρων. Το κινεζικό σκάφος Shenlong φαίνεται να απελευθέρωσε ένα άγνωστο αντικείμενο ενώ βρισκόταν σε τροχιά γύρω από τη Γη σύμφωνα με ιδιωτική εταιρεία παρακολούθησης διαστημικών αντικειμένων. Tο σκάφος αποτελεί την απάντηση στο αμερικανικό X-37B που έχει κάνει πτήσεις εκτός Γης διάρκειας δύο ετών χωρίς ανεφοδιασμό.Ακολουθώντας την τακτική των ΗΠΑ η έτσι και αλλιώς μυστικοπαθής Κίνα δεν δίνει καμία πληροφορία για το σκάφος και την αποστολή του αναφέροντας μόνο ότι γίνονται δοκιμές και πειράματα βιώσιμων διαστημικών τεχνολογιών και συστημάτων θέτοντας τις βάσεις μια ειρηνικής εξερεύνησης του Διαστήματος.Οι δυνατότητες αυτών των σκαφών μπορούν να βρουν εφαρμογές σε διάφορα πεδία και τομείς όπως αυτό του διαστημικού τουρισμού, της μεταφοράς αστροναυτών, του ανεφοδιασμού διαστημικών σταθμών και της εκτόξευσης δορυφόρων σε τροχιά με μειωμένο κόστος. Φυσικά η απόρρητη δράση αυτών των οχημάτων έχουν επιτρέψει τη εμφάνιση διαφόρων σεναρίων για τις αποστολές που πραγματοποιούν αφού θεωρείται δεδομένο ότι οι αποστολές αυτές εμπεριέχουν κατασκοπευτικές και άλλες στρατιωτικού και γεωπολιτικού χαρακτήρα δράσεις.Το Shenlong εκτοξεύθηκε στην τέταρτη αποστολή του στις 6 Φεβρουαρίου 2026 με πύραυλο Long March 2F από το Κέντρο Εκτόξευσης Δορυφόρων Τζιουτσουάν, στην έρημο Γκόμπι της Κίνας. Όπως και στις προηγούμενες πτήσεις του, οι στόχοι της αποστολής δεν ανακοινώθηκαν δημόσια.Ωστόσο σύμφωνα με πρόσφατες παρατηρήσεις της εμπορικής εταιρείας διαστημικής επιτήρησης LeoLabs ένα από τα γεγονότα της αποστολής ήταν η απελευθέρωση ενός άγνωστου αντικειμένου.«Στις 22 Ιουνίου 2026 η LeoLabs εντόπισε ένα άγνωστο αντικείμενο κοντά στο κινεζικό επαναχρησιμοποιούμενο διαστημικό αεροπλάνο Shenlong. Το αντικείμενο αυτό δεν αντιστοιχούσε σε κανένα άλλο καταγεγραμμένο αντικείμενο στη βάση δεδομένων μας. Εντοπίστηκε αρχικά από το ραντάρ Tracker της εταιρείας στη Νέα Ζηλανδία» ανέφερε η εταιρεία σε ανάρτησή της στην πλατφόρμα X.Η LeoLabs πρόσθεσε ότι μετά από επιπλέον παρατηρήσεις μέσω του παγκόσμιου δικτύου αισθητήρων της και αναλύσεις με το σύστημα LeoLabs Delta κατέγραψε ανεξάρτητα το αντικείμενο και εκτίμησε με υψηλό βαθμό βεβαιότητας ότι αυτό απελευθερώθηκε από το κινεζικό διαστημικό αεροπλάνο.Σύμφωνα με την εταιρεία η δραστηριότητα αυτή είναι συμβατή με προηγούμενες αποστολές του Shenlong, κατά τις οποίες είχαν επίσης απελευθερωθεί μικροδορυφόροι ή άλλα αντικείμενα. Ο ειδικός στην παρακολούθηση διαστημικών αντικειμένων Τζόναθαν ΜακΝτάουελ ανέφερε επίσης μέσω της πλατφόρμας X ότι το αντικείμενο έχει πλέον καταγραφεί επίσημα και από τη Διαστημική Δύναμη των Ηνωμένων Πολιτειών. Το σκάφος Το Shenlong, που σημαίνει «Θείος Δράκος», είναι ένα επαναχρησιμοποιούμενο διαστημικό αεροπλάνο το οποίο εκτοξεύεται με πύραυλο αλλά επιστρέφει στη Γη προσγειωνόμενο σε διάδρομο, όπως ένα συμβατικό αεροσκάφος. Η συνολική σχεδίασή του θεωρείται ότι μοιάζει με το αμερικανικό διαστημικό αεροπλάνο X-37B της Διαστημικής Δύναμης των ΗΠΑ ή, σε γενικές γραμμές, με το παλαιότερο διαστημικό λεωφορείο της NASA.Οι ακριβείς τεχνικές προδιαγραφές του παραμένουν άγνωστες, καθώς το κινεζικό διαστημικό πρόγραμμα τηρεί αυστηρή μυστικότητα γύρω από το Shenlong. Υπάρχουν ελάχιστες φωτογραφίες του οχήματος και οι περισσότερες προέρχονται από επίγεια τηλεσκόπια που το έχουν καταγράψει ενώ βρισκόταν σε τροχιά.Δεν είναι η πρώτη φορά που το Shenlong φαίνεται να απελευθερώνει αντικείμενα στο Διάστημα. Τον Ιούνιο του 2024, παρατηρητές είχαν εντοπίσει ότι πιθανότατα απελευθέρωσε έναν μικροδορυφόρο ή απέβαλε κάποιο τμήμα εξοπλισμού που δεν ήταν πλέον απαραίτητο, καθώς πλησίαζε στο τέλος της αποστολής του.Έξι μήνες νωρίτερα, υπήρξαν εκτιμήσεις ότι είχε εκτοξεύσει ταυτόχρονα έξι αντικείμενα, όμως αργότερα διαπιστώθηκε ότι επρόκειτο για θραύσματα που είχαν απομείνει από την εκτόξευση. Παρατηρητές από τη Γη έχουν επίσης εντοπίσει, μέσω ανάλυσης τηλεσκοπικών εικόνων, ενδείξεις ότι από το Shenlong αναπτύσσονται ηλιακά πάνελ κατά τη διάρκεια της πτήσης.Όπως αναφέρει το Space.com σε προηγούμενες αποστολές, το διαστημικό αεροπλάνο φαίνεται επίσης να πραγματοποίησε επιχειρήσεις προσέγγισης και εγγύτητας (Rendezvous and Proximity Operations – RPO), δηλαδή ελιγμούς που του επιτρέπουν να πλησιάζει άλλα αντικείμενα στο διάστημα.Τέτοιες δυνατότητες μπορούν να χρησιμοποιηθούν για ειρηνικούς σκοπούς, όπως η επιθεώρηση, η επισκευή ή ο ανεφοδιασμός άλλων διαστημοπλοίων.Ωστόσο, εκτιμάται ότι μεγάλες διαστημικές δυνάμεις, όπως η Κίνα και η Ρωσία, αναπτύσσουν επίσης αυτές τις τεχνολογίες με πιθανές στρατιωτικές εφαρμογές, ώστε να μπορούν, εφόσον χρειαστεί, να παρεμβαίνουν ή να εξουδετερώνουν δορυφόρους αντιπάλων σε περίπτωση σύγκρουσης στο διάστημα.Τον Μάιο, δύο ρωσικοί δορυφόροι πλησίασαν σε απόσταση μόλις τριών μέτρων μεταξύ τους, ακολουθώντας ένα μοτίβο δοκιμών που θεωρείται ότι αφορά τα λεγόμενα «δορυφορικά συστήματα επιθεώρησης».Δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν αναπτύσσουν αντίστοιχες δυνατότητες. Αντίθετα, επίσημες απεικονίσεις που έχουν δημοσιοποιηθεί από τις αμερικανικές αρχές υποδηλώνουν ότι και οι ΗΠΑ εργάζονται πάνω σε παρόμοιες τεχνολογίες προσέγγισης και ελιγμών στο Διάστημα. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2130553/agnostis-taytotitas-antikeimeno-apeleytherose-to-aporrito-diastimoplano-tis-kinas/

Η NASA αναζητά τη συμβολή της βιομηχανίας για την επιτάχυνση των τεχνολογιών στην επιφάνεια της Σελήνης. Η μακροπρόθεσμη εξερεύνηση της Σελήνης απαιτεί τεχνολογία, υποδομές και λειτουργίες που λειτουργούν άρτια στην επιφάνεια της Σελήνης. Για να επιταχυνθεί η ανάπτυξη βασικών συστημάτων σεληνιακής επιφάνειας και να μειωθεί ο κίνδυνος, η NASA και η βιομηχανία πρέπει να συνεργαστούν στον σχεδιασμό, την ανάπτυξη, τη δοκιμή και την αξιολόγηση καινοτόμων λύσεων που υποστηρίζουν τις διαστημικές προτεραιότητες των ΗΠΑ. Η NASA ζητά σχόλια σχετικά με ένα προσχέδιο πρόσκλησης υποβολής προτάσεων για τον Επιταχυντή Υποδομών Σελήνης (Lunar Enabling Infrastructure Accelerator), μια προσπάθεια να βοηθήσει στην ανάπτυξη αναδυόμενων δυνατοτήτων στην επιφανειακή ενέργεια, την αξιοποίηση πόρων in situ, την προηγμένη κατασκευή και τα καινοτόμα νανοϋλικά. Το προσχέδιο είναι διαθέσιμο για εξέταση από οργανισμούς των ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένης της βιομηχανίας, εκπαιδευτικών ιδρυμάτων και μη κερδοσκοπικών οργανισμών.Οι επενδύσεις στην ανάπτυξη της διαστημικής τεχνολογίας ξεκλειδώνουν το σχεδόν αδύνατο για τη NASA και το έθνος. Μια διαρκής ανθρώπινη παρουσία στη Σελήνη απαιτεί πρωτοποριακές ιδέες από μια ανταγωνιστική βιομηχανική βάση των ΗΠΑ και είμαστε περήφανοι που εργαζόμαστε για την επίτευξη αυτού του οράματος με τους εμπορικούς μας εταίρους.Αυτή η περίοδος αναθεώρησης δίνει στη NASA την ευκαιρία να συγκεντρώσει σχόλια σχετικά με το προσχέδιο της πρόσκλησης υποβολής προσφορών, συμπεριλαμβανομένων των απαιτήσεων, των χρονοδιαγραμμάτων, των οδηγιών πρότασης και των προσεγγίσεων αξιολόγησης. Η NASA ενθαρρύνει ένθερμα τη βιομηχανία να εξετάσει προσεκτικά το προσχέδιο και να εντοπίσει τυχόν ασάφειες ή ανησυχίες. Η συμβολή της βιομηχανίας θα βοηθήσει στην ενημέρωση των τελικών απαιτήσεων της πρόσκλησης υποβολής προσφορών, του σχεδιασμού εξαγορών και των παραμέτρων της πρόσκλησης υποβολής προσφορών. Ο Επιταχυντής Υποδομών Σελήνης (Lunar Enabling Infrastructure Accelerator) περιλαμβάνει πέντε θέματα που αντιμετωπίζουν τα κενά στην τεχνολογία που απαιτείται για την εξερεύνηση της Σελήνης και της κισληνιακής περιοχής μεταξύ Γης και Σελήνης, όπως προσδιορίζονται στις Ελλείψεις Πολιτικού Διαστήματος της NASA. Τα θέματα επικεντρώνονται στις βραχυπρόθεσμες προτεραιότητες των αποστολών: Επιφανειακή ενέργεια: Η πρόσβαση σε συνεχή, εντοπισμένη και κλιμακούμενη παραγωγή ενέργειας καθ' όλη τη διάρκεια της σεληνιακής ημέρας και νύχτας είναι απαραίτητη για τις αρχικές φάσεις του σχεδίου για τη Σεληνιακή Βάση. Οι ανάγκες της NASA περιλαμβάνουν την παραγωγή ενέργειας, τη διαχείριση και διανομή ενέργειας και την αποθήκευση ενέργειας. Ραδιοϊσοτοπική ενέργεια : Ένας τύπος πυρηνικής τεχνολογίας που χρησιμοποιεί θερμότητα για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας για τη λειτουργία συστημάτων διαστημοπλοίων στα πιο σκοτεινά, πιο σκονισμένα και πιο απομακρυσμένα μέρη του ηλιακού μας συστήματος.   Αξιοποίηση πόρων επιτόπου: Καθώς η διαρκής παρουσία στη Σελήνη αυξάνεται, οι ευκαιρίες για την αξιοποίηση των σεληνιακών πόρων θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε ασφαλέστερες και πιο αποτελεσματικές λειτουργίες με λιγότερη εξάρτηση από τη Γη. Η προώθηση τεχνολογιών αξιοποίησης πόρων επιτόπου θα μπορούσε να υποστηρίξει την παραγωγή καυσίμων, νερού και οξυγόνου από τοπικά υλικά, επεκτείνοντας τις δυνατότητες εξερεύνησης.  Προηγμένη κατασκευή στο διάστημα : Η μακροπρόθεσμη ανθρώπινη παρουσία πέρα από την τροχιά της Γης απαιτεί αυτόνομη παραγωγή βασικών εργαλείων και υλικών στο διάστημα. Η προώθηση της κατασκευής στο διάστημα θα είναι κρίσιμη για τη μείωση της εξάρτησης από τον ανεφοδιασμό της Γης, καθώς και για τη βελτιστοποίηση της ευελιξίας και της ανθεκτικότητας των αποστολών στη Σελήνη, τον Άρη και αλλού στο βαθύ διάστημα.  Καινοτόμα νανοϋλικά : Οι στόχοι των ΗΠΑ που σχετίζονται με την εμπορευματοποίηση της χαμηλής τροχιάς της Γης, την οικοδόμηση μιας βιώσιμης παρουσίας στην επιφάνεια της Σελήνης και την επιδίωξη βαθύτερης εξερεύνησης του διαστήματος θα περιλαμβάνουν εργασία σε απαιτητικά επιχειρησιακά περιβάλλοντα και υπό αυστηρούς περιορισμούς αποστολών. Για την επίτευξη των πιο φιλόδοξων στόχων εξερεύνησης του διαστήματος του οργανισμού, αυτό το θέμα επιδιώκει να προωθήσει την εμπορική διαθεσιμότητα, την απόδοση, την ποιότητα και την ομοιομορφία των νανοϋλικών για την αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών, μαζικών και επιδόσεων προκλήσεων. Οι βραβευθέντες του Lunar Enabling Infrastructure Accelerator θα πρέπει να σχεδιάζουν, να αναπτύσσουν και να επιδεικνύουν πρωτότυπα συστήματα και να δημιουργούν επικυρωμένα δεδομένα απόδοσης, αναλυτικά μοντέλα και λειτουργικές γνώσεις μέσω δραστηριοτήτων δοκιμών και επίδειξης για την ωρίμανση εφαρμογών τεχνολογίας και κατασκευής.  Η πρόσκληση υποβολής προσφορών, Next Space Technologies for Exploration Partnerships-3 (NextSTEP-3) Appendix A Lunar Enabling Infrastructure Accelerator (Αριθμός πρόσκλησης υποβολής προσφορών: 80GRC026R0008), είναι διαθέσιμη στο SAM.gov και είναι ανοιχτή για σχολιασμό έως τις 17 Ιουλίου 2026. Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τον ιστότοπο διαστημικής τεχνολογίας της NASA ως σημείο αναφοράς για την τρέχουσα τεχνολογική στρατηγική και τις προτεραιότητες, επισκεφθείτε τη διεύθυνση: https://www.nasa.gov/resources/ Καλλιτεχνική σύλληψη τεχνολογιών σεληνιακής επιφάνειας και δυνατοτήτων υποδομής, συμπεριλαμβανομένων συστημάτων παραγωγής οξυγόνου με επιτόπια αξιοποίηση πόρων, συστημάτων επιφανειακής ενέργειας, εργαλείων κατασκευής στο διάστημα και παραγωγής προηγμένων νανοϋλικών.

Η τεχνητή νοημοσύνη το νέο θύμα της κλιματικής αλλαγής. Οι καύσωνες και άλλα ακραία καιρικά φαινόμενα απειλούν τη λειτουργία των υποδομών ΑΙ. Καθώς οι Ευρωπαίοι προσπαθούν να προστατευθούν από τον πρωτοφανή καύσωνα που σπάει κάθε προηγούμενο ρεκόρ οι μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας δίνουν τη δική τους μάχη για να διατηρήσουν σε λειτουργία τα πανίσχυρα τσιπ που χρησιμοποιούνται στα κέντρα δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης.Οι εξαιρετικά υψηλές θερμοκρασίες των τελευταίων εβδομάδων ανέδειξαν τον αντίκτυπο που μπορεί να έχει ο καιρός σε κρίσιμες υποδομές όπως εργοστάσια πυρηνικούς σταθμούς παραγωγής ενέργειας και κέντρα δεδομένων. Η αυξημένη χρήση κλιματιστικών επιβαρύνει τα ηλεκτρικά δίκτυα προκαλώντας διακοπές ρεύματος που μπορούν να επηρεάσουν τη λειτουργία αυτών των εγκαταστάσεων και το πρόβλημα δεν περιορίζεται μόνο στην Ευρώπη.Τα τελευταία τρία χρόνια τα ακραία καιρικά φαινόμενα έχουν εξελιχθεί στη σημαντικότερη αιτία ζημιών στο ασφαλιστικό χαρτοφυλάκιο της Zurich που αφορά την κατασκευή κέντρων δεδομένων στις Ηνωμένες Πολιτείες. Σύμφωνα με τον Πάτρικ ΜακΜπράιντ, επικεφαλής του τμήματος Διεθνών Κατασκευών της εταιρείας τα ακραία καιρικά φαινόμενα ευθύνονται πλέον για περίπου το ένα τρίτο των συνολικών απωλειών.Όπως εξηγεί πολλά νέα κέντρα δεδομένων κατασκευάζονται πλέον σε προαστιακές ή αγροτικές περιοχές όπου η γη είναι φθηνότερη και στο παρελθόν υπήρχαν περιορισμένα στοιχεία για ακραία καιρικά φαινόμενα καθώς οι περιοχές αυτές ήταν ελάχιστα ανεπτυγμένες. Σήμερα όμως φιλοξενούν εγκαταστάσεις αξίας έως και 3 δισεκατομμυρίων δολαρίων οι οποίες εκτίθενται σε κινδύνους όπως καταιγίδες, πλημμύρες και ακραίοι άνεμοι. Οι ασφαλιστικές παρακολουθούν στενά τον κλιματικό κίνδυνο Πρόσφατη μελέτη της εταιρείας ανάλυσης κλιματικών κινδύνων First Street διαπίστωσε ότι το 79% της παγκόσμιας δυναμικότητας των κέντρων δεδομένων βρίσκεται αντιμέτωπο με αυξημένο κίνδυνο από πλημμύρες, ισχυρούς ανέμους και δασικές πυρκαγιές. Τα φαινόμενα αυτά μπορούν να προκαλέσουν διακοπές λειτουργίας, μεγαλύτερο χρόνο αδράνειας και αυξημένο κόστος επισκευών και ασφάλισης.Ο Τζο Μέιτζακ, υπεύθυνος ψηφιακών υποδομών στην ασφαλιστική Marsh Risk, δήλωσε ότι πλέον δεν τίθεται το ερώτημα αν η κλιματική αλλαγή θα επηρεάσει τις ψηφιακές υποδομές, αλλά πώς οι επιχειρήσεις θα μπορέσουν να εντοπίσουν, να ποσοτικοποιήσουν και να διαχειριστούν αυτούς τους κινδύνους.Εάν δεν ληφθούν τα κατάλληλα μέτρα, οι εταιρείες κινδυνεύουν να αντιμετωπίσουν υψηλότερα λειτουργικά κόστη και προβλήματα στη λειτουργία των εγκαταστάσεών τους, γεγονός που θα μπορούσε να απειλήσει τις τεράστιες επενδύσεις που πραγματοποιούνται σήμερα για την ανάπτυξη υποδομών τεχνητής νοημοσύνης. Τα νέα κέντρα δεδομένων κατασκευάζονται σε περιοχές με μεγαλύτερους κινδύνους Φέτος το 64% των νέων κέντρων δεδομένων που βρίσκονται υπό κατασκευή δημιουργούνται εκτός των παραδοσιακών τεχνολογικών κόμβων, όπως η Βόρεια Βιρτζίνια, και μεταφέρονται σε νέες περιοχές όπως το Δυτικό Τέξας, το Τενεσί, το Ουισκόνσιν και το Οχάιο.Σύμφωνα με τον ΜακΜπράιντ αυτές οι περιοχές αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο από ανεμοστρόβιλους, χαλαζοπτώσεις και ισχυρούς ανέμους που μπορούν να προκαλέσουν σοβαρές ζημιές στις μεγάλες οροφές των κέντρων δεδομένων και στον εξοπλισμό ψύξης, όπως τα συστήματα κλιματισμού, οι πύργοι ψύξης και οι εγκαταστάσεις παραγωγής ενέργειας.Ως παράδειγμα αναδυόμενης αγοράς ανέφερε τη Βραζιλία όπου οι υψηλές θερμοκρασίες ενδέχεται να αποτελέσουν σοβαρή πρόκληση για τα νέα κέντρα δεδομένων. Αντίστοιχα στην Ευρώπη παρατηρείται μεταφορά εγκαταστάσεων προς την Ιβηρική Χερσόνησο, μια περιοχή που επίσης βιώνει ολοένα υψηλότερες θερμοκρασίες.«Τα ακραία καιρικά φαινόμενα δεν μπορούν πλέον να θεωρούνται ένας δευτερεύων κίνδυνος. Είναι πλέον από τα πρώτα στοιχεία που εξετάζουμε μαζί με τους ιδιοκτήτες των εγκαταστάσεων» λέει ο ΜακΜπράιντ. Η υπερβολική ζέστη πιέζει ταυτόχρονα κέντρα δεδομένων και ηλεκτρικό δίκτυο Ο Μισάλ Θαντάνι, διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας λογισμικού τεχνητής νοημοσύνης Rhizome, εξήγησε ότι η ακραία ζέστη επιβαρύνει ταυτόχρονα τόσο τα κέντρα δεδομένων όσο και το ηλεκτρικό δίκτυο που τα τροφοδοτεί.Υπό φυσιολογικές συνθήκες, περίπου το 40% της συνολικής κατανάλωσης ενέργειας ενός κέντρου δεδομένων αφορά αποκλειστικά τα συστήματα ψύξης. Σε περιόδους καύσωνα η ανάγκη για ψύξη αυξάνεται σημαντικά την ίδια ακριβώς στιγμή που εκατομμύρια πολίτες χρησιμοποιούν κλιματιστικά, αυξάνοντας ακόμη περισσότερο τη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας.«Τα κέντρα δεδομένων χρειάζονται τη μεγαλύτερη ποσότητα ηλεκτρικής ενέργειας ακριβώς τη στιγμή που το δίκτυο έχει τη μικρότερη δυνατότητα να την προσφέρει» ανέφερε ο Θαντάνι.Ως παράδειγμα έφερε το Τορίνο της Ιταλίας όπου τον Μάιο η θερμοκρασία έφτασε τους 38 βαθμούς Κελσίου. Ο καύσωνας προκάλεσε υπερθέρμανση των υπόγειων ηλεκτρικών καλωδίων οδηγώντας σε επαναλαμβανόμενες διακοπές ρεύματος. Όπως σημείωσε όταν στις ίδιες γραμμές ηλεκτροδότησης προστεθούν εγκαταστάσεις που καταναλώνουν όση ενέργεια χρειάζονται περίπου 100.000 κατοικίες το πρόβλημα γίνεται ακόμη μεγαλύτερο. Οι εταιρείες προσαρμόζουν ήδη τον σχεδιασμό των κέντρων δεδομένων Η Microsoft, μία από τις μεγαλύτερες εταιρείες που επενδύουν σε νέα κέντρα δεδομένων, δήλωσε στο CNBC ότι σχεδιάζει τις εγκαταστάσεις της ώστε να λειτουργούν αξιόπιστα σε ένα ευρύ φάσμα περιβαλλοντικών συνθηκών. Η εταιρεία βασίζεται στην προσεκτική επιλογή τοποθεσιών, στην ύπαρξη εφεδρικών συστημάτων και στη συνεχή παρακολούθηση των εγκαταστάσεων, ώστε να αντιμετωπίζει αποτελεσματικά κινδύνους όπως οι ακραίες θερμοκρασίες και τα έντονα καιρικά φαινόμενα.Παράλληλα η Nvidia ανακοίνωσε πρόσφατα ότι οι νέοι διακομιστές τεχνητής νοημοσύνης που κατασκευάζει μπορούν να λειτουργούν με ψυκτικό υγρό θερμοκρασίας έως και 45 βαθμών Κελσίου, σημαντικά υψηλότερης από ό,τι στο παρελθόν. Σύμφωνα με την εταιρεία, κάθε αύξηση κατά έναν βαθμό Κελσίου στη θερμοκρασία λειτουργίας των συστημάτων ψύξης μπορεί να μειώσει την ενεργειακή κατανάλωση για ψύξη κατά περίπου 4%.Ο Άαρον Λιούις, εμπορικός διευθυντής της Johnson Controls, δήλωσε ότι η έκρηξη των επενδύσεων στα κέντρα δεδομένων επιταχύνει την τεχνολογική καινοτομία σε ολόκληρο τον κλάδο.Η εταιρεία ήδη δοκιμάζει τα συστήματα ψύξης ώστε να αντέχουν σε όλο και πιο ακραίες θερμοκρασίες. Μάλιστα, όπως αποκάλυψε, πρόσφατα είδε για πρώτη φορά ευρωπαϊκό πελάτη να ενσωματώνει στις τεχνικές προδιαγραφές ενός νέου κέντρου δεδομένων έναν ειδικό «συντελεστή κλιματικής αλλαγής», ώστε η εγκατάσταση να είναι σχεδιασμένη για τις υψηλότερες θερμοκρασίες που αναμένονται τις επόμενες δεκαετίες.Ο ίδιος εκτιμά ότι στο μέλλον θα χρησιμοποιούνται διαφορετικά συστήματα ψύξης και νέες τεχνολογίες μεταφοράς θερμότητας, επιτρέποντας στα κέντρα δεδομένων να λειτουργούν αποτελεσματικά ακόμη και κάτω από ιδιαίτερα δύσκολες κλιματικές συνθήκες. Όπως τόνισε, ο ταχύς ρυθμός καινοτομίας που προκαλεί η παγκόσμια ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης θα επιτρέψει στον κλάδο να προσαρμοστεί επιτυχώς στις προκλήσεις που φέρνει η κλιματική αλλαγή. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2130501/i-techniti-noimosyni-to-neo-thyma-tis-klimatikis-allagis/         Μπορεί το Διάστημα να γίνει ο «παράδεισος» της τεχνητής νοημοσύνης; Ο ρόλος της ηλιακής ενέργειας και των θερμικών περιορισμών. Εάν η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί μία θεμελιώδη τεχνολογία γενικής χρήσης (General-Purpose Technology, GPT) τότε η ζήτηση για υπολογιστική ισχύ αποθηκευτικούς πόρους και ηλεκτρική ενέργεια αναμένεται να αυξάνεται με ταχείς ρυθμούς τις επόμενες δεκαετίες.Η εκπαίδευση μεγάλων γλωσσικών μοντέλων (LLMs), η συνεχής εξαγωγή συμπερασμάτων (inference) σε παγκόσμια κλίμακα και η αυξανόμενη ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης σε κρίσιμες υποδομές οδηγούν σε πρωτοφανή αύξηση της ενεργειακής κατανάλωσης των κέντρων δεδομένων.Ένας από τους σημαντικότερους περιοριστικούς παράγοντες των επίγειων υπολογιστικών υποδομών δεν είναι μόνο η διαθεσιμότητα ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά και η απομάκρυνση της θερμότητας που παράγεται κατά τη λειτουργία των ηλεκτρονικών συστημάτων. Στα σύγχρονα κέντρα δεδομένων σημαντικό ποσοστό της συνολικής κατανάλωσης ενέργειας αφιερώνεται στα συστήματα ψύξης τα οποία διατηρούν τις θερμοκρασίες λειτουργίας των επεξεργαστών, των επιταχυντών ΑΙ (GPU/TPU) και των υποσυστημάτων αποθήκευσης εντός αποδεκτών ορίων.Η θερμική διαχείριση επηρεάζει άμεσα την αξιοπιστία, την απόδοση και τη διάρκεια ζωής του εξοπλισμού, ενώ οι υψηλές θερμοκρασίες οδηγούν σε θερμικό περιορισμό της απόδοσης (thermal throttling), αυξημένα ποσοστά σφαλμάτων και μεγαλύτερη πιθανότητα αστοχίας των ολοκληρωμένων κυκλωμάτων.Επιπλέον η αυξανόμενη πυκνότητα υπολογιστικής ισχύος ανά μονάδα επιφάνειας δυσχεραίνει την αποτελεσματική ψύξη, ακόμη και με προηγμένες τεχνολογίες όπως η υδρόψυξη ή η άμεση εμβάπτιση (immersion cooling). Ως αποτέλεσμα, η ενεργειακή απόδοση των επίγειων κέντρων δεδομένων περιορίζεται όχι μόνο από την ηλεκτρική ισχύ που είναι διαθέσιμη, αλλά και από τη δυνατότητα αποβολής της παραγόμενης θερμότητας.Υπό αυτό το πρίσμα η ανάπτυξη υπολογιστικών υποδομών στο διάστημα αποτελεί μία εναλλακτική στρατηγική που αξίζει να διερευνηθεί. Ο Ήλιος αποτελεί τη μεγαλύτερη και πρακτικά ανεξάντλητη πηγή ενέργειας του ηλιακού συστήματος. Δορυφορικές πλατφόρμες εξοπλισμένες με φωτοβολταϊκές συστοιχίες μπορούν να αξιοποιούν σχεδόν συνεχώς την ηλιακή ακτινοβολία ιδιαίτερα σε κατάλληλες τροχιές όπου οι περίοδοι σκίασης από τη Γη είναι περιορισμένες. Η αρχιτεκτονική και οι προκλήσεις Παράλληλα το διαστημικό περιβάλλον παρουσιάζει διαφορετικές προκλήσεις θερμικής διαχείρισης. Ελλείψει ατμόσφαιρας η απομάκρυνση της θερμότητας δεν πραγματοποιείται μέσω μεταφοράς (convection), αλλά αποκλειστικά μέσω θερμικής ακτινοβολίας. Αυτό σημαίνει ότι κάθε διαστημικό υπολογιστικό σύστημα απαιτεί μεγάλες επιφάνειες ψυγείων (radiators), σχεδιασμένες ώστε να αποβάλλουν αποτελεσματικά την πλεονάζουσα θερμική ενέργεια προς το ψυχρό υπόβαθρο του διαστήματος. Η θερμική διαχείριση παραμένει επομένως κρίσιμος σχεδιαστικός παράγοντας αλλά οι περιορισμοί της διαφέρουν ουσιωδώς από εκείνους των επίγειων εγκαταστάσεων.Στο πλαίσιο αυτό προτείνεται μια κλιμακώσιμη αρχιτεκτονική διαστημικών υπολογιστικών υποδομών για εφαρμογές μηχανικής μάθησης, αποτελούμενη από στόλους δορυφόρων εξοπλισμένων με φωτοβολταϊκές διατάξεις υψηλής απόδοσης, επιταχυντές Tensor Processing Units (TPUs) και διαδορυφορικά δίκτυα οπτικών επικοινωνιών ελεύθερου χώρου (Free-Space Optical Communications). Οι οπτικές ζεύξεις παρέχουν υψηλό εύρος ζώνης και εξαιρετικά μικρή καθυστέρηση επικοινωνίας, καθιστώντας δυνατή την κατανεμημένη εκπαίδευση και εκτέλεση μεγάλων μοντέλων ΑΙ.Για την ελαχιστοποίηση της καθυστέρησης και των απωλειών επικοινωνίας, οι δορυφόροι οργανώνονται σε σχηματισμούς πτήσης (formation flying) λειτουργώντας ως ένα ενιαίο κατανεμημένο υπερυπολογιστικό σύστημα. Ενδεικτικά μπορεί να χρησιμοποιηθεί ένας σχηματισμός 81 δορυφόρων κατανεμημένων σε σφαιρική διάταξη ακτίνας περίπου 1 χλμ. επιτρέποντας εξαιρετικά υψηλή συνδεσιμότητα μεταξύ των κόμβων. Ο συντονισμός τέτοιων σχηματισμών μπορεί να πραγματοποιείται μέσω προηγμένων αλγορίθμων μηχανικής μάθησης και ενισχυτικής μάθησης (reinforcement learning) οι οποίοι προσαρμόζουν δυναμικά τις σχετικές θέσεις των δορυφόρων και βελτιστοποιούν την αξιοπιστία του δικτύου.Οι σύγχρονοι επιταχυντές τεχνητής νοημοσύνης, όπως οι Trillium TPU, έχουν ήδη υποβληθεί σε δοκιμές αντοχής σε ιονίζουσα ακτινοβολία και παρουσιάζουν υψηλή αξιοπιστία για αποστολές πολλών ετών σε χαμηλή γήινη τροχιά με γνωστά και διαχειρίσιμα χαρακτηριστικά ως προς τα παροδικά σφάλματα αναστροφής bit (single-event upsets). Η αξιοποίηση τεχνικών ανίχνευσης και διόρθωσης σφαλμάτων (ECC), πλεονασμού και αυτοδιάγνωσης καθιστά εφικτή την ασφαλή λειτουργία μεγάλων κατανεμημένων υπολογιστικών συστημάτων στο διαστημικό περιβάλλον.Τέλος, η οικονομική βιωσιμότητα τέτοιων υποδομών εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το κόστος πρόσβασης στο διάστημα. Σύμφωνα με αναλύσεις των καμπυλών μάθησης της διαστημικής βιομηχανίας, το κόστος εκτόξευσης σε χαμηλή γήινη τροχιά αναμένεται να μειωθεί σημαντικά κατά την επόμενη δεκαετία, ενδεχομένως προσεγγίζοντας επίπεδα μικρότερα των 200 δολαρίων ανά χιλιόγραμμο έως τα μέσα της δεκαετίας του 2030. Η εξέλιξη αυτή, σε συνδυασμό με τη συνεχή βελτίωση των φωτοβολταϊκών τεχνολογιών, των εξειδικευμένων επιταχυντών ΑΙ και των διαστημικών οπτικών επικοινωνιών, δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την ανάπτυξη κατανεμημένων διαστημικών υπερυπολογιστών μεγάλης κλίμακας.Συνολικά η μετάβαση από τα συμβατικά επίγεια κέντρα δεδομένων σε υβριδικές ή πλήρως διαστημικές υποδομές ΤΝ δεν αποτελεί απλώς μια λύση για την κάλυψη των μελλοντικών ενεργειακών αναγκών. Αποτελεί μια νέα αρχιτεκτονική υπολογισμού, στην οποία η ενεργειακή επάρκεια, η γεωγραφική ανεξαρτησία, η παγκόσμια διασύνδεση και η δυνατότητα σχεδόν απεριόριστης κλιμάκωσης μπορούν να συνδυαστούν, υπό την προϋπόθεση ότι θα αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά οι προκλήσεις της θερμικής διαχείρισης, της ακτινοβολίας, της αξιοπιστίας και του κόστους ανάπτυξης. Έτσι, οι διαστημικές υποδομές τεχνητής νοημοσύνης θα μπορούσαν να αποτελέσουν μία από τις πλέον υποσχόμενες κατευθύνσεις για την επόμενη γενιά υπερυπολογιστικών συστημάτων. * Ο Δρ. Σοφοκλής Μακρίδης είναι Καθηγητής Τεχνολογίας Μεταλλικών Υλικών για Ενεργειακές Εφαρμογές στο Τμήμα Αειφορικής Γεωργίας στο Πανεπιστήμιο Πατρών. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2130566/mporei-to-diastima-na-ginei-o-paradeisos-tis-technitis-noimosynis/