Η έρευνα του Hubble καθορίζει τη μελλοντική εμφάνιση του Roman κοντά στο κέντρο του Γαλαξία μας. Η γαλαξιακή διόγκωση του Γαλαξία μας , η βολβώδης περιοχή που περιβάλλει το γαλαξιακό κέντρο, περιέχει μια πυκνή συλλογή από αστέρια, πλανήτες και άλλα ελεύθερα αιωρούμενα αντικείμενα. Αυτή η περιοχή έχει μελετηθεί εδώ και δεκαετίες με πολλά επίγεια και διαστημικά τηλεσκόπια, συμπεριλαμβανομένων των διαστημικών τηλεσκοπίων Hubble και James Webb της NASA . Σύντομα, το Διαστημικό Τηλεσκόπιο Nancy Grace Roman της NASA θα είναι το πρώτο που θα κάνει τη μελέτη της γαλαξιακής διόγκωσης μέρος των βασικών επιστημονικών του στόχων, βασιζόμενο στα δεδομένα που συλλέχθηκαν από όλα τα αστεροσκοπεία πριν από αυτό. Το οπτικό πεδίο του Roman θα καλύπτει μεγαλύτερη περιοχή με πολύ ταχύτερο ρυθμό από τα προηγούμενα διαστημικά τηλεσκόπια, επιτρέποντάς του να ερευνά εκατομμύρια αστέρια και να βρίσκει χιλιάδες νέους εξωπλανήτες.Για να υποστηρίξουν τον Roman στον χαρακτηρισμό πολυάριθμων αστεριών και πλανητών, οι αστρονόμοι προσπάθησαν να χρησιμοποιήσουν το Hubble για να παρατηρήσουν πολλές από τις ίδιες περιοχές της γαλαξιακής διόγκωσης που θα παρατηρήσει ο Roman στην κεντρική του Χρονομετρική Έρευνα Γαλαξιακής Διόγκωσης . Συγκρίνοντας δεδομένα του Hubble που ελήφθησαν μήνες ή χρόνια νωρίτερα με νέα δεδομένα του Roman, οι αστρονόμοι θα είναι σε θέση να ερμηνεύσουν καλύτερα τις επερχόμενες παρατηρήσεις του Roman. Η ομάδα των τηλεσκοπίων του Roman στοχεύει στην εκτόξευση ήδη από τις αρχές Σεπτεμβρίου 2026.«Μια από τις κορυφαίες προτεραιότητες της έρευνάς μας με το Hubble είναι να καλύψουμε όσο το δυνατόν μεγαλύτερη περιοχή του ουρανού», δήλωσε ο Sean Terry, επικεφαλής του έργου και βοηθός ερευνητής από το Πανεπιστήμιο του Μέριλαντ, το College Park και το Κέντρο Διαστημικών Πτήσεων Goddard της NASA στο Greenbelt.Μια εργασία σχετικά με το έργο της ομάδας δημοσιεύτηκε στις 11 Μαΐου 2026 στο Astrophysical Journal . «Μικροί» φακοί, μεγάλες ανακαλύψεις Πολλά πλανητικά συστήματα εντός του Γαλαξία μας εξελίσσονται όπως ακριβώς και το ηλιακό μας σύστημα, ξεκινώντας με την κατάρρευση ενός κοσμικού νέφους αερίου, την ανάπτυξη ενός άστρου και τον σχηματισμό των γύρω πλανητών. Ωστόσο, σε ορισμένα συστήματα, διαφορετικά γεγονότα μπορούν να οδηγήσουν στην εκτίναξη ενός πλανήτη από το σύστημα όπου σχηματίστηκε. Εκατοντάδες από αυτούς τους «αδέσποτους πλανήτες» θα ανιχνευθούν από την Έρευνα Χρονομετρικής Εξογκώματος του Roman, εκτός από προηγουμένως αόρατους, απομονωμένους αστέρες νετρονίων , ακόμη και μαύρες τρύπες με μάζες παρόμοιες με τον Ήλιο μας.Αυτή η έρευνα αποτελείται από έξι περιόδους παρατήρησης 72 ημερών, κατά τις οποίες ο Ρόμαν θα λαμβάνει ένα στιγμιότυπο κάθε 12 λεπτά ενός μεγάλου τμήματος της διόγκωσης (περίπου 1,7 τετραγωνικές μοίρες της περιοχής ή την περιοχή 8,5 πανσελήνων). Ενώ θα ανιχνεύει μια ποικιλία στόχων, η έρευνα είναι βελτιστοποιημένη για να αναζητά έναν συγκεκριμένο τύπο συμβάντος γνωστό ως μικροεστιασμό.Τα συμβάντα μικροεστιασμού , ένας τύπος συμβάντος βαρυτικού εστιασμού, συμβαίνουν όταν το φως από ένα πιο μακρινό αντικείμενο παραμορφώνεται από τη μάζα ενός πιο κοντινού αντικειμένου κατά μήκος της οπτικής επαφής. Αυτά τα συμβάντα συμβαίνουν σε πολύ μικρότερη κλίμακα από τα μεγαλύτερα συμβάντα εστιασμού (της τάξης μεμονωμένων αστεριών αντί για γαλαξίες ή σμήνη γαλαξιών) και μας επιτρέπουν να αναζητήσουμε εξωπλανήτες μεταξύ εμάς και των πυκνά συσκευασμένων αστεριών μέσα στο γαλαξιακό εξόγκωμα.«Το σπουδαίο με τη μικροεστίαση είναι ότι θα μπορούμε να κάνουμε μια πλήρη απογραφή αντικειμένων τόσο μικρών όσο ο Άρης που κινούνται ανάμεσα σε εμάς και αυτά τα πεδία στην εξόγκωση, ανεξάρτητα από το τι είναι αυτό», δήλωσε ο συν-συγγραφέας Jay Anderson του Ινστιτούτου Επιστήμης Διαστημικών Τηλεσκοπίων στη Βαλτιμόρη. Για τον Ρόμαν, από το Hubble Όταν ένα τηλεσκόπιο παρατηρεί ένα αντικείμενο που ασκεί φακό, όπως ένα φωτεινό αστέρι, που ευθυγραμμίζεται με ένα αστέρι στο γαλαξιακό εξόγκωμα, μπορεί να είναι δύσκολο για τους αστρονόμους να αποκρυπτογραφήσουν από ποιο από τα δύο προέρχεται το φως του αστεριού. Επομένως, ο χρονισμός είναι ένα βασικό κριτήριο. Εάν οι αστρονόμοι μπορούν να αναγνωρίσουν τις πηγές φωτός ξεχωριστά πριν συμβεί ένα συμβάν μικροεστιασμού, γίνεται πολύ πιο εύκολο να τις αποσυνδέσουν.Για να συλλέξουν αυτά τα προ-ρωμαϊκά δεδομένα, οι αστρονόμοι χρησιμοποίησαν το Διαστημικό Τηλεσκόπιο Hubble για να διεξάγουν μια έρευνα μεγάλης κλίμακας, η οποία ξεκίνησε την άνοιξη του 2025, καλύπτοντας μεγάλο μέρος της ίδιας περιοχής που θα παρατηρήσει το Roman στην Έρευνα Χρονο-Περιοχής Γαλαξιακής Διόγκωσης. Το μέγεθος αυτού του προγράμματος είναι ακόμη μεγαλύτερο από δύο προηγούμενες έρευνες (περίπου 0,5 τετραγωνικές μοίρες η καθεμία) που οδήγησαν στο μεγαλύτερο μωσαϊκό του Hubble , αυτό του γειτονικού μας γαλαξία της Ανδρομέδας , το οποίο χρειάστηκε πάνω από 10 χρόνια για να συναρμολογηθεί.«Ο κύριος στόχος αυτών των παρατηρήσεων είναι να μπορέσουμε να εντοπίσουμε αντικείμενα που συμμετέχουν σε γεγονότα εστιασμού κατά τη διάρκεια της ρωμαϊκής έρευνας, συλλαμβάνοντας τα πριν υποστούν το γεγονός εστιασμού», δήλωσε ο Άντερσον. «Όταν, σε μερικά χρόνια, συμβεί ένα γεγονός κατά τη διάρκεια του παρατεταμένου βλέμματος του Ρωμαίου στο πεδίο, μπορούμε να γυρίσουμε πίσω και να πούμε: "Αυτό ήταν ένα κόκκινο αστέρι, αυτό ήταν ένα μπλε αστέρι, και το γεγονός συνέβη όταν το κόκκινο αστέρι πέρασε μπροστά από το μπλε αστέρι"».Τα δεδομένα από το Hubble θα βοηθήσουν επίσης στη διαμόρφωση της ανάλυσης των ίδιων των αντικειμένων που ασκούν φακό. Το ίδιο το συμβάν μικροεστιασμού μετρά μόνο μια αναλογία των μαζών ενός αστέρα που φιλοξενεί και του πλανήτη του. Με δεδομένα από άστρα πριν ή μετά τα συμβάντα μικροεστιασμού τους, ωστόσο, οι επιστήμονες θα είναι σε θέση να μετρήσουν τις μεμονωμένες μάζες των αστεριών, επαναλαμβάνοντας τον τρόπο με τον οποίο το Hubble προσδιόριζε προηγουμένως τη μάζα ενός αστέρα και του πλανήτη του στον Γαλαξία. Αυτή η μέθοδος μετατρέπει μια πιο αδιαφανή μέτρηση της σχέσης μεταξύ ενός αστέρα και του πλανήτη του σε μια πολύ πιο βέβαιη. «Αντί να εκτιμήσουμε την αναλογία μάζας ενός πλανήτη που περιστρέφεται γύρω από ένα αστέρι, μπορούμε να πούμε ότι είμαστε βέβαιοι ότι πρόκειται για έναν πλανήτη με μάζα ίση με τον Κρόνο που περιστρέφεται γύρω από ένα αστέρι που έχει 0,8 ηλιακές μάζες, για παράδειγμα», είπε ο Terry. «Έτσι, με τη βοήθεια της απεικόνισης προδρόμων από το Hubble, μπορείτε να ελπίζετε ότι θα λάβετε άμεσες μετρήσεις των μαζών σε αντίθεση με τις έμμεσες αναλογίες μάζας». Το επόμενο άλμα σε μέγεθος Ενώ η ανακάλυψη εξωπλανητών αποτελεί μεγάλο μέρος της Χρονομετρικής Έρευνας του Roman, η παρατήρηση μιας τόσο μεγάλης περιοχής με το Hubble μπορεί επίσης να βοηθήσει στον εντοπισμό περιοχών εξαφάνισης, πυκνών θυλάκων σκόνης και αερίου που απορροφούν ή διασκορπίζουν το φως, επιτρέποντάς μας να δημιουργήσουμε χάρτες που περιγράφουν λεπτομερώς πού μπορούμε να δούμε αστέρια και πού όχι.Η έρευνα του Hubble αποτέλεσε επίσης την κρίσιμη αρχή ενός ολοκαίνουργιου καταλόγου αστεριών, ο οποίος θα βοηθήσει τους αστρονόμους να χαρακτηρίσουν τα αστέρια που φιλοξενούν εξωπλανήτες που ανακάλυψε ο Roman. Η ερευνητική ομάδα προβλέπει ότι ο Roman θα προσθέσει στον κατάλογο αστεριών του Hubble κατά μια τάξη μεγέθους.«Αυτή η έρευνα του Hubble θα δημιουργήσει έναν κατάλογο με 20 έως 30 εκατομμύρια σημειακές πηγές», δήλωσε ο Terry. «Ωστόσο, μέχρι το τέλος της Έρευνας Χρονο-Περιοχής Γαλαξιακής Διόγκωσης, ο Roman μπορεί να μετρήσει περίπου 200 έως 300 εκατομμύρια και θα παράγει, ουσιαστικά, μερικές από τις βαθύτερες εικόνες που έχουν ληφθεί ποτέ από οποιοδήποτε μέρος του ουρανού».Τα δεδομένα από την πιο πρόσφατη έρευνα του Hubble είναι διαθέσιμα στο Αρχείο Mikulski για Διαστημικά Τηλεσκόπια .Το Διαστημικό Τηλεσκόπιο Hubble λειτουργεί για πάνω από τρεις δεκαετίες και συνεχίζει να κάνει πρωτοποριακές ανακαλύψεις που διαμορφώνουν τη θεμελιώδη κατανόησή μας για το σύμπαν. Το Hubble είναι ένα έργο διεθνούς συνεργασίας μεταξύ της NASA και της ESA (Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Διαστήματος). Η NASA Goddard διαχειρίζεται το τηλεσκόπιο και τις αποστολές. Η Lockheed Martin Space, με έδρα το Ντένβερ, υποστηρίζει επίσης τις αποστολές στο Goddard. Το Ινστιτούτο Επιστήμης Διαστημικών Τηλεσκοπίων στη Βαλτιμόρη, το οποίο λειτουργεί από τον Σύνδεσμο Πανεπιστημίων για την Έρευνα στην Αστρονομία, διεξάγει επιστημονικές επιχειρήσεις Hubble για τη NASA. Το Ρωμαϊκό Διαστημικό Τηλεσκόπιο Nancy Grace διαχειρίζεται από τη NASA Goddard με τη συμμετοχή του Εργαστηρίου Αεριώθησης της NASA στη Νότια Καλιφόρνια, του Caltech/IPAC στην Πασαντίνα της Καλιφόρνια, του Ινστιτούτου Επιστήμης Διαστημικών Τηλεσκοπίων και μιας επιστημονικής ομάδας που αποτελείται από επιστήμονες από διάφορα ερευνητικά ιδρύματα. Οι κύριοι βιομηχανικοί εταίροι είναι η BAE Systems, Inc. στο Μπόλντερ του Κολοράντο, η L3Harris Technologies στη Μελβούρνη της Φλόριντα και η Teledyne Scientific & Imaging στο Θάουζαντ Όουκς της Καλιφόρνια.  https://science.nasa.gov/missions/roman-space-telescope/hubble-survey-sets-up-romans-future-look-near-milky-ways-center/ Αυτή η εικόνα από την Έρευνα VISTA VVV δείχνει το γαλαξιακό εξόγκωμα κοντά στον Τοξότη A*, την υπερμεγέθη μαύρη τρύπα στο κέντρο του Γαλαξία μας. Περιγράφεται μια περιοχή που έχει προγραμματιστεί για παρατήρηση από το Διαστημικό Τηλεσκόπιο Nancy Grace Roman της NASA. Αυτή η περιοχή έχει παρατηρηθεί από το Διαστημικό Τηλεσκόπιο Hubble της NASA.

Ανακαλύφθηκε ο λόγος που τα καβούρια κινούνται με πλάγια βήματα. Πρόκειται για μια εξελικτική επιλογή για λόγους προστασίας. Τα καβούρια μπορεί να οφείλουν το χαρακτηριστικό πλάγιο περπάτημα τους σε ένα και μοναδικό εξελικτικό γεγονός που συνέβη πριν από περίπου 200 εκατομμύρια χρόνια.Οι ερευνητές αποκάλυψαν νέα στοιχεία σχετικά με το πώς τα καβούρια εξελίχθηκαν ώστε να κινούνται πλάγια υποδεικνύοντας ότι αυτός ο ασυνήθιστος τρόπος βάδισης εμφανίστηκε για πρώτη φορά περίπου πριν από 200 εκατομμύρια χρόνια.Τα ευρήματα που δημοσιεύθηκαν στην επιθεώρηση «eLife» βασίζονται στη μεγαλύτερη συγκριτική ανάλυση που έχει πραγματοποιηθεί μέχρι σήμερα για την κίνηση των καβουριών. Συνδυάζοντας άμεσες παρατηρήσεις ζωντανών καβουριών με εξελικτικά δεδομένα η ομάδα εντόπισε την πλάγια κίνηση σε έναν κοινό πρόγονο της Ιουρασικής περιόδου. Οι ερευνητές δήλωσαν ότι η μελέτη προσφέρει σημαντικές γνώσεις υποστηριζόμενες από πειστικά στοιχεία και μπορεί να ενδιαφέρει τους επιστήμονες που μελετούν τον τρόπο κίνησης των ζώων.Η πλάγια κίνηση αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά γνωρίσματα των «αληθινών καβουριών» (Brachyura), της μεγαλύτερης ομάδας δεκάποδων καβουριών. Οι ερευνητές αναφέρουν ότι αυτός ο τρόπος κίνησης μπορεί να βοηθά τα καβούρια να αποφεύγουν τους θηρευτές επειδή τους επιτρέπει να διαφεύγουν προς λιγότερο προβλέψιμες κατευθύνσεις.«Η πλάγια κίνηση μπορεί να συνέβαλε σημαντικά στην οικολογική επιτυχία των αληθινών καβουριών», δήλωσε ο Γιούουκι Καβαμπάτα αναπληρωτής καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Ναγκασάκι και ανώτερος συγγραφέας της μελέτης. «Υπάρχουν περίπου 7.904 είδη καβουριών. Έχουν αποικίσει ποικίλα περιβάλλοντα σε όλο τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένων χερσαίων, γλυκού νερού και βαθέων θαλάσσιων οικοσυστημάτων ενώ το σώμα τους σε μορφή καβουριού έχει εξελιχθεί επανειλημμένα μέσα από ένα φαινόμενο γνωστό ως καβουροποίηση». Τα ερωτήματα Παρά τον μεγάλο όγκο πληροφοριών για τα αληθινά καβούρια τα δεδομένα σχετικά με τη συμπεριφορά κίνησής τους παραμένουν περιορισμένα. Αν και τα περισσότερα είδη κινούνται πλάγια, υπάρχουν ορισμένες ομάδες που περπατούν προς τα εμπρός, γεγονός που δημιούργησε σημαντικά ερωτήματα. Πότε εμφανίστηκε η πλάγια κίνηση; Πόσες φορές εξελίχθηκε; Και πόσες φορές εγκαταλείφθηκε;Για να απαντήσουν σε αυτά τα ερωτήματα, οι ερευνητές μελέτησαν τα πρότυπα κίνησης 50 ειδών αληθινών καβουριών. Χρησιμοποιώντας απλές βιντεοκάμερες, κατέγραψαν κάθε είδος για 10 λεπτά μέσα σε κυκλικές πλαστικές αρένες σχεδιασμένες ώστε να μοιάζουν με το φυσικό τους περιβάλλον. Λόγω πρακτικών περιορισμών καταγράφηκε ένα μόνο άτομο από κάθε είδος.Στη συνέχεια συνέκριναν αυτές τις παρατηρήσεις με δεδομένα από μια ήδη δημοσιευμένη φυλογενετική ανάλυση των καβουριών Brachyura η οποία ανακατασκεύαζε την εξελικτική ιστορία της ομάδας χρησιμοποιώντας αλληλουχίες από 10 γονίδια σε 344 είδη που αντιπροσώπευαν τις περισσότερες μεγάλες εξελικτικές γραμμές καβουριών. Το δέντρο Επειδή τα δεδομένα συμπεριφοράς και η φυλογενετική ανάλυση δεν περιλάμβαναν πάντοτε τα ίδια ακριβώς είδη, οι ερευνητές απλοποίησαν το εξελικτικό δέντρο ώστε να περιλαμβάνει 44 γένη, μαζί με πέντε οικογένειες και μία υπεροικογένεια. Όπου χρειαζόταν, χρησιμοποιήθηκαν στενά συγγενικές ομάδες ως υποκατάστατα για τα ελλείποντα είδη.Από τα 50 είδη που μελετήθηκαν, τα 35 κινούνταν κυρίως πλάγια, ενώ τα 15 κυρίως προς τα εμπρός. Χαρτογραφώντας αυτές τις συμπεριφορές πάνω στο εξελικτικό δέντρο οι ερευνητές κατέληξαν ότι η πλάγια κίνηση πιθανότατα εξελίχθηκε μόνο μία φορά.Σύμφωνα με την ανάλυση η συμπεριφορά αυτή εμφανίστηκε σε έναν κοινό πρόγονο που κινούνταν προς τα εμπρός, κοντά στη βάση των καβουριών Eubrachyura, μιας ομάδας που περιλαμβάνει τα πιο εξελιγμένα καβούρια, και στη συνέχεια διατηρήθηκε σε όλη την εξελικτική ιστορία των αληθινών καβουριών.«Αυτό το μοναδικό γεγονός έρχεται σε έντονη αντίθεση με το φαινόμενο καβουροποίησης το οποίο έχει συμβεί επανειλημμένα στα δεκάποδα είδη. Αυτό δείχνει ότι, ενώ τα σχήματα σώματος μπορούν να συγκλίνουν πολλές φορές οι συμπεριφορικές αλλαγές όπως το πλάγιο περπάτημα μπορεί να είναι εξαιρετικά σπάνιες» λέει ο Καβαμπάτα. Μοναδικό Οι ερευνητές πιστεύουν ότι αυτή η εξελικτική αλλαγή ίσως έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην επιτυχία των αληθινών καβουριών. Η πλάγια κίνηση επιτρέπει στα καβούρια να μετακινούνται γρήγορα προς οποιαδήποτε πλευρική κατεύθυνση κάτι που πιθανώς βελτιώνει την ικανότητά τους να αποφεύγουν τους θηρευτές.Ταυτόχρονα η μελέτη υποδηλώνει ότι αυτός ο τύπος κίνησης είναι δύσκολο να εξελιχθεί επειδή ενδέχεται να επηρεάζει άλλες σημαντικές συμπεριφορές όπως το σκάψιμο η αναζήτηση τροφής και το ζευγάρωμα. Οι συγγραφείς σημειώνουν ότι το πλάγιο περπάτημα φαίνεται να είναι μοναδικό στα αληθινά καβούρια με ελάχιστες πιθανές ομοιότητες σε άλλα ζώα όπως οι αράχνες καβουριού και οι νύμφες των leafhopper.Η μελέτη επισημαίνει επίσης ότι οι περιβαλλοντικές συνθήκες αποτέλεσαν πιθανότατα ακόμη έναν σημαντικό παράγοντα για την εξελικτική επιτυχία των καβουριών. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η πλάγια κίνηση εμφανίστηκε περίπου πριν από 200 εκατομμύρια χρόνια, στις αρχές της Ιουρασικής περιόδου, αμέσως μετά τη μαζική εξαφάνιση Τριασικού–Ιουρασικού.Εκείνη την εποχή σημειώθηκαν μεγάλες περιβαλλοντικές αλλαγές, όπως η διάσπαση της Παγγαίας, η εξάπλωση ρηχών θαλάσσιων οικοσυστημάτων και η πρώιμη Μεσοζωική Θαλάσσια Επανάσταση. Οι επιστήμονες θεωρούν ότι αυτές οι αλλαγές δημιούργησαν νέες οικολογικές ευκαιρίες που βοήθησαν τα αληθινά καβούρια να διαφοροποιηθούν και να εξαπλωθούν.«Για να κατανοήσουμε καλύτερα τον σχετικό ρόλο της καινοτομίας και των περιβαλλοντικών αλλαγών, χρειαζόμαστε περαιτέρω αναλύσεις που να συνδέουν την εξέλιξη των χαρακτηριστικών με τη διαφοροποίηση των ειδών, χρονοδιαγράμματα βασισμένα σε απολιθώματα και δοκιμές που να εξετάζουν τα προσαρμοστικά πλεονεκτήματα της πλάγιας κίνησης. Τα παρόντα αποτελέσματα δείχνουν ότι η πλάγια κίνηση στα αληθινά καβούρια είναι ένα σπάνιο αλλά καινοτόμο χαρακτηριστικό που μπορεί να συνέβαλε στην οικολογική τους επιτυχία. Τέτοιες καινοτομίες μπορούν να ανοίξουν νέες προσαρμοστικές ευκαιρίες, ενώ ταυτόχρονα περιορίζονται από την εξελικτική ιστορία και το οικολογικό πλαίσιο. Μέσα από άμεσες παρατηρήσεις συμπεριφοράς και ένα φυλογενετικό πλαίσιο, αυτή η εργασία διευρύνει την κατανόησή μας για το πώς οι τρόποι κίνησης των ζώων εξελίσσονται και διατηρούνται μέσα στον χρόνο» λέει ο Καβαμπάτα. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2108988/anakalyfthike-o-logos-poy-ta-kavoyria-kinoyntai-me-plagia-vimata/         Πίθηκοι παίζουν πλέον videogames για… διασκέδαση και όχι για πειράματα. Η περιέργεια και όχι η ανταμοιβή είναι το κίνητρο τους δείχνει νέα μελέτη. Οι πίθηκοι καλούνται συχνά να ασχοληθούν με κάποιο βιντεοπαιχνίδι στο πλαίσιο κάποιας έρευνας με το κίνητρο τους μέχρι σήμερα να φαινόταν να είναι αποκλειστικά η ανταμοιβή τροφής αλλά μια νέα μελέτη δείχνει ότι κάποιοι πίθηκοι παρακινούνται να παίζουν από περιέργεια και μόνο αφήνοντας τους επιστήμονες έκπληκτους.Σύμφωνα με τους ερευνητές τα ευρήματα μπορούν να οδηγήσουν σε καλύτερη κατανόηση του τρόπου με τον οποίο η περιέργεια επηρεάζει τη συμπεριφορά των ζώων.Η περιέργεια λειτουργεί ανεξάρτητα από εξωτερικές ανταμοιβές όπως η τροφή ή οι ευκαιρίες αναπαραγωγής και ωθεί τα ζώα να εξερευνούν το περιβάλλον τους. Ωστόσο παραμένει ασαφές γιατί ορισμένα στοιχεία του περιβάλλοντος προκαλούν μεγαλύτερη περιέργεια από άλλα. Οι ερευνητές θεωρούν ότι η περιέργεια τείνει να εστιάζει σε ερεθίσματα μέτριας πολυπλοκότητας ή αβεβαιότητας, αποφεύγοντας καταστάσεις που είναι υπερβολικά απλές ή υπερβολικά σύνθετες.Ωστόσο ελάχιστες μελέτες έχουν εξετάσει αυτή την παρόρμηση στα ζώα. Επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο του Κιότο στην Ιαπωνία μελέτησαν πώς λειτουργεί η περιέργεια στους πιθήκους βάζοντας τους να ασχοληθούν με ένα βιντεοπαιχνίδι με οθόνη αφής.Τα τελευταία χρόνια τα βιντεοπαιχνίδια έχουν χρησιμοποιηθεί ως εργαλεία για την εκπαίδευση γνωστικών δεξιοτήτων και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ανθρώπων. Παράλληλα διάφορες έρευνες έχουν εξετάσει αν τα βιντεοπαιχνίδια μπορούν να ενισχύσουν την ενασχόληση ζώων σε εργαστήρια και ζωολογικούς κήπους και ενδεχομένως να βελτιώσουν την ευημερία τους. Η ανακάλυψη O Σακούμι Ίκι συγγραφέας της μελέτης που δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση «iScience» εξήγησε ότι αρχικά μελετούσε τη συμπεριφορά παιχνιδιού άγριων πιθήκων και για αυτό επιθυμούσε εδώ και καιρό να δημιουργήσει εργαστηριακές συνθήκες όπου η παιχνιδιάρικη συμπεριφορά των πιθήκων θα μπορούσε να εμφανιστεί φυσικά.Οι ερευνητές προσπάθησαν να εντοπίσουν ποια ακριβώς ερεθίσματα μπορούν να προκαλέσουν την περιέργεια των ιαπωνικών μακάκων που συμμετείχαν στη μελέτη.Ανέπτυξαν ένα παιχνίδι με οθόνη αφής εμπνευσμένο από το κρυφτό. Στο παιχνίδι αυτό όταν ένας πίθηκος πατούσε ένα κουμπί στην οθόνη εμφανιζόταν μια μαριονέτα σε διαφορετικό σημείο της οθόνης ανάλογα με το κουμπί που επέλεγε. Οι εμφανίσεις της μαριονέτας αντιστοιχούσαν σε διαφορετικά επίπεδα «θορύβου» με τη θέση της να γίνεται λιγότερο προβλέψιμη όσο αυξανόταν το επίπεδο αβεβαιότητας.Οι επιστήμονες παρατήρησαν τις αντιδράσεις των πιθήκων σε μεσαία επίπεδα αβεβαιότητας σε σύγκριση με χαμηλά και υψηλά επίπεδα. Διαπίστωσαν ότι οι πίθηκοι προτιμούσαν το κουμπί με τη μεσαία αβεβαιότητα όπου η θέση της μαριονέτας ήταν κάπως προβλέψιμη αλλά εξακολουθούσε να παρουσιάζει μέτρια αβεβαιότητα.Αυτό δείχνει ότι οι μακάκοι όπως και οι άνθρωποι έχουν την τάση να εξερευνούν ενεργά ερεθίσματα με μέτριο επίπεδο αβεβαιότητας αντί για καταστάσεις που είναι υπερβολικά απλές ή εντελώς τυχαίες. Οι πίθηκοι πέρασαν επίσης μεγάλα χρονικά διαστήματα παίζοντας το παιχνίδι γεγονός που επιβεβαιώνει ότι το παιχνίδι κατάφερε να ενεργοποιήσει την περιέργειά τους.O Δρ. Ίκι δήλωσε ότι σε τυπικά γνωστικά πειράματα οι πίθηκοι συνήθως λαμβάνουν τροφή ως ανταμοιβή για να διατηρούν το ενδιαφέρον τους, επομένως δεν ήταν καθόλου βέβαιη ότι θα ασχολούνταν με το παιχνίδι χωρίς ανταμοιβή. Ωστόσο, όπως είπε, ορισμένοι πίθηκοι έπαιξαν σχεδόν 100 γύρους χωρίς καμία ανταμοιβή κάτι που αποτέλεσε μεγάλη έκπληξη για τους ερευνητές.Στο μέλλον οι επιστήμονες ελπίζουν να χρησιμοποιήσουν αυτά τα ευρήματα για να αναπτύξουν περισσότερα παιχνίδια που θα προσελκύουν την περιέργεια των πιθήκων. Στόχος τους είναι να εντοπίσουν τους νευρικούς και γνωστικούς μηχανισμούς πίσω από την περιέργεια, ώστε να αποκτήσουν μια πιο ολοκληρωμένη κατανόηση αυτού του φαινομένου. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2108876/pithikoi-paizoyn-pleon-videogames-gia-diaskedasi-kai-ochi-gia-peiramata/

Το James Webb ανέλυσε για πρώτη φορά με λεπτομέρεια τη γεωλογία ενός εξωπλανήτη Πρόκειται για μια υπεργαία με ιδιαίτερα ενδιαφέροντα όσο και... απόκοσμα χαρακτηριστικά. Αστρονόμοι κατάφεραν για πρώτη φορά να αναλύσουν άμεσα την επιφάνεια ενός πλανήτη πέρα από το ηλιακό μας σύστημα με τη βοήθεια του πανίσχυρου διαστημικού τηλεσκοπίου James Webb.Ο εξωπλανήτης που μελετήθηκε, ο LHS 3844 b, ανήκει στην κατηγορία της «υπεργαίας» στην οποία ανήκουν πλανήτες με μάζα μεγαλύτερη από αυτή της Γης αλλά μικρότερη από τους γίγαντες αερίου του ηλιακού μας συστήματος.Ο LHS 3844 b είναι περίπου 30% μεγαλύτερος από τη Γη και βρίσκεται σχεδόν 50 έτη φωτός μακριά από τον πλανήτη μας. Σε αντίθεση με τις περισσότερες μελέτες εξωπλανητών που επικεντρώνονται στις ατμόσφαιρες τους οι αστρονόμοι ανέλυσαν τη θερμότητα που εκπέμπεται απευθείας από την επιφάνεια του πλανήτη.Τα ευρήματα αποκαλύπτουν έναν σκοτεινό κόσμο χωρίς ατμόσφαιρα που πιθανόν μοιάζει με τον Ερμή. Οι επιστήμονες αναφέρουν ότι αυτού του είδους η άμεση ερμηνεία της γεωλογίας ενός μακρινού πλανήτη αποτελεί το επόμενο βήμα στην κατανόηση της φύσης τους.Η Λάουρα Κράιντμπεργκ από το Ινστιτούτο Αστρονομίας Μαξ Πλανκ επικεφαλής των παρατηρήσεων του LHS 3844 b δήλωσε ότι χάρη στην εξαιρετική ευαισθησία του James Webb μπορούν πλέον να ανιχνεύουν φως που προέρχεται απευθείας από την επιφάνεια ενός τόσο μακρινού βραχώδους πλανήτη. Όπως είπε πρόκειται για έναν σκοτεινό, καυτό και έρημο βράχο χωρίς ατμόσφαιρα.Ο LHS 3844 b ανακαλύφθηκε το 2019 και περιστρέφεται γύρω από έναν ψυχρό ερυθρό νάνο αστέρα μέσα σε μόλις 11 ώρες. Ο πλανήτης είναι παλιρροϊκά κλειδωμένος κάτι που σημαίνει ότι η μία πλευρά του κοιτά συνεχώς προς το άστρο ενώ η άλλη παραμένει μόνιμα στο σκοτάδι. Η φωτεινή πλευρά φτάνει θερμοκρασίες περίπου 725 βαθμών Κελσίου.Το 2023 και το 2024 η ερευνητική ομάδα παρατήρησε τρεις δευτερεύουσες εκλείψεις όταν ο πλανήτης πέρασε πίσω από το άστρο του. Χρησιμοποιώντας το όργανο υπερύθρων MIRI του James Webb οι ερευνητές μέτρησαν την υπέρυθρη ακτινοβολία από την εξαιρετικά θερμή πλευρά του πλανήτη και έτσι μελέτησαν την επιφάνειά του. Τα ευρήματα Συγκρίνοντας τα δεδομένα με γνωστά πετρώματα και ορυκτά από τη Γη, τη Σελήνη και τον Άρη οι ερευνητές απέκλεισαν το ενδεχόμενο ο πλανήτης να διαθέτει φλοιό παρόμοιο με της Γης πλούσιο σε πυρίτιο και γρανίτη. Τέτοιοι φλοιοί συνήθως σχηματίζονται μέσω γεωλογικών διεργασιών που σχετίζονται με το νερό και την τεκτονική δραστηριότητα.Αντίθετα τα στοιχεία δείχνουν ότι η επιφάνεια του πλανήτη κυριαρχείται από βασάλτη, ένα σκούρο ηφαιστειακό πέτρωμα πλούσιο σε σίδηρο και μαγνήσιο, παρόμοιο με αυτό που συναντάται στη Σελήνη και στον Ερμή. Σύμφωνα με τον επικεφαλής συγγραφέα της μελέτης Σεμπάστιαν Ζίμπα από το Κέντρο Αστροφυσικής Χάρβαρντ Σμιθσόνιαν ο πλανήτης πιθανότατα περιέχει ελάχιστο νερό.Μία πιθανή εξήγηση είναι ότι η επιφάνεια του LHS 3844 b είναι σχετικά νεαρή και έχει διαμορφωθεί από πρόσφατη ηφαιστειακή δραστηριότητα με φρέσκια λάβα που δεν έχει ακόμη διαβρωθεί από μικρομετεωρίτες. Ωστόσο τέτοια δραστηριότητα συνήθως απελευθερώνει αέρια όπως διοξείδιο του άνθρακα ή διοξείδιο του θείου τα οποία δεν εντοπίστηκαν από το MIRI.Μια άλλη πιθανότητα είναι ο πλανήτης να καλύπτεται από ένα παχύ στρώμα σκοτεινού και λεπτόκοκκου υλικού που σχηματίστηκε έπειτα από μακροχρόνια έκθεση σε ακτινοβολία και προσκρούσεις μετεωριτών όπως συμβαίνει στη Σελήνη και στον Ερμή. Χωρίς ατμόσφαιρα η επιφάνεια θα ήταν ιδιαίτερα ευάλωτη στη λεγόμενη διαστημική διάβρωση μια διαδικασία που σταδιακά καταστρέφει και σκουραίνει τα πετρώματα.   Οι επιστήμονες σχεδιάζουν νέες παρατηρήσεις με το James Webb για να καθορίσουν με μεγαλύτερη ακρίβεια τις ιδιότητες της επιφάνειας του πλανήτη και να διαπιστώσουν αν αποτελείται από συμπαγή βράχο ή από χαλαρό διαβρωμένο υλικό. https://www.naftemporiki.gr/techscience/2108852/to-james-webb-anelyse-gia-proti-fora-me-leptomereia-ti-geologia-enos-exoplaniti/